Het onderstaande artikel is overgenomen uit het dorpsblad “DE POELDIJKER” van 15 juni 2005 en is geschreven door Koos
van Leeuwen (Foto's door Sidney Linkers).
Een praatje bij een plaatje
In het jaar dat “Een praatje bij een plaatje” tien jaren een vast onderdeel van
ons dorpsblad vormt, maakt een van de meest imposante bouwwerken van Poeldijk de
eeuw vol. In dat opzicht past, voor wat betreft het eerste gegeven, een portie bescheidenheid!
In de voorbije tien jaren werd diverse malen aandacht gevraagd voor Hotel Saint
Vincent oftewel het voormalige Sint Vincentiusgebouw. De wat ouderen onder ons hebben
dat gebouw ervaren als een niet weg te denken ontmoetingsplaats van het verenigingsleven
in ons dorp.
In de juni maand van 2005 kunnen we er
wederom niet onderuit om uitgebreid stil te staan bij dit beeldbepalende Poeldijkse
pand. Met name omdat het op 27 juni een eeuw geleden is dat pastoor Joannes Gallenkamp
de eerste steen van het Vincentius gebouw op het daarvoor bestemde plekje heeft
neergelegd. In de herfst van dit jaar is het vervolgens honderd jaren geleden dat
de Poeldijkers hun prachtige verenigingsgebouw in gebruik konden nemen. Dat Poeldijk
omstreeks de voorlaatste eeuwwisseling niet langer buiten een eigen verenigingsgebouw
kon, kwam vooral door de als paddestoelen uit grond rijzende (jeugd)verenigingen.
Verenigingen die een lokaal of kamer ontbeerden om hun activiteiten op enigerleiwijze
uit te kunnen oefenen c.q. cc ontplooien.
Pastoor Galienkamp probeerde al voor 1900 een gebouwtje voor de jeugd te stichten,
hij redde het om financiële redenen niet. Er diende voorlopig te worden geroeid
met de riemen die er waren. Het betekende met enige regelmaat een kamertje “versieren”
in het oude armen- of bejaardenhuis dat was gevestigd op de hoek Voorstraat/Polderlaan
(later Verburghlaan). Was zulks om de een of andere reden onmogelijk, kon bij uitzondering
een beroep op wat ruimte bij de nonnetjes worden gedaan. Het was echter veelal improviseren,
een situatie die niet bemoedigend werkte.
Pastoor Joannes Gallenkamp was in januari 1891 tot herder van de Bartholomeusparochie
aangesteld als opvolger van de in december 1890 overleden pastoor Joannes Görtz.
Pastoor Gallenkamp hoedde zijn Poeldijkse kudde tot november 1907. In die maand
verkaste de ziek geworden pastoor naar het Sint Martinusgesticht te Naaldwijk, alwaar
hij enkele dagen voor de jaarwisseling 1907/1908 kwam te overlijden. Pastoor Gallenkamp
heeft veel gedaan voor het oprichten van (jeugd)verenigingen en was de leidende
man inzake het tot stand komen van een verenigingsgebouw in ons dorp. Het zou hem
zonder Financiële hulp van buitenaf waarschijnlijk nooit zijn gelukt.
Met dat “van buitenaf” wordt in hoofdzaak gedoeld op de buit die Theodorus (roepnaam
Dirk) van den Berg in het vooruitzicht had gesteld. Genoemde Dirk was in de tweede
helft van de negentiende eeuw een zeer vermogende Poeldijkse kweker. Zoals het een
intelligent en rijk man betaamt, had hij tijdens zijn leven voor zijn roerende en
onroerende goederen waardevolle bestemmingen bedacht. Naast de Westlandse parochies,
konden ook Vincentiusverenigingen in de randstad na Dirk’s overlijden rekenen op
een behoorlijke financiële injectie. De Vincentiusverenigingen spanden zich omstreeks
1900 geheel belangeloos in voor de meest armlastige gezinnen in de parochies. Verenigingen
en burgers die in het testament van Dirk van den Berg voorkwamen, hadden het getroffen.
Zij konden op termijn tenminste enkele duizenden guldens tegemoet zien, een eeuw
geleden ongekend veel geld. De Poeldijkse Sint Vincentiusvereniging, opgericht door
genoemde pastoor Gallenkamp, kon zelfs rekenen op het lieve sommetje van f 15.000,=.
Men diende echter zonder uitzondering te wachten tot (ongehuwde) Theodorus niet
tijdelijk, doch blijvend horizontaal ging.
Dat kardinale punt in ieders bestaan vond voor de in 1820 geboren Dirk van den Berg
op nieuwjaarsdag 1904 plaats. Zijn heengaan zal, met alle respect, voor menig vereniging
en burger als een welkome verrassing zijn ervaren. Hij had immers lange tijd in
weelde kunnen leven en was bepaald niet aan zijn hoektandjes overleden. Met het
in het verloop van 1904 ter beschikking gekomen geld wist onder meer pastoor Gallenkamp
wel raad.
Met goedvinden van zijn kerkbestuur kon de pastoor aan het eind van zijn carri?re
zijn ideaal alsnog verwezenlijken. Op een aan de Voorstraat gelegen perceel grond
van Willem van Paassen kreeg het kerkbestuur de gelegenheid een verenigingsgebouw
neer te zetten. Toentertijd bekende Poeldijkse zakenlieden als timmerman Hein van
der Haar en metselaar/aannemer Ijsbrand Hagen sleepten in het prille voorjaar van
1905 de bouworder uit het vuur.
Bij de eerste steenlegging van het Sint Vincentiusgebouw, uitgevoerd op een der
eerste zomerdagen van 1905, waren ontelbare Poeldijkers op de been. Van die plechtigheid
is een foto in roulatie, helaas een van niet al te beste kwaliteit. Pastoor Gallenkamp
en de beide parochiekapelaans Borsboom en De Haas zijn op die historische foto redelijk
te onderscheiden, de rest is zogezegd “knudde”!. Niet getreurd, de herinnering is
er en het oude verenigingsgebouw maakt nog steeds deel uit van Poeldijk. Een situatie
die in de toekomst bestendigd zal moeten worden, temeer daar het karakteristieke
gebouw haar oorspronkelijke contouren heeft behouden.
Uitsluitend vanwege ruimtegebrek in het Sint Vincentiusgebouw werd in de tweede
helft van de zestiger jaren intensief gespeurd naar een ruimere behuizing voor het
bloeiende Poeldijkse verenigingsleven. Dat speuren liep talrijke malen op teleurstellingen
uit, tot de leden van de snijbloemenveiling “Het Westland” aan de Julianastraat
besloten samen te gaan met de bloemenveiling te Honselersdijk. Die fusie opende
perspectieven voor het stichten van een ruimere behuizing voor het plaatselijke
verenigingsleven. Hoewel zo’ n functiewijziging allerminst vanzelfsprekend was,
is het er zo’n dertig jaren geleden uiteindelijk toch van gekomen. Het Vincentiusgebouw
had als onderkomen voor de verenigingen toen goeddeels afgedaan. Voorbij was het
tijdperk van onder meer het vieren van bruiloften en jubilea. Ook het organiseren
van danscursussen, toneel- en muziekuitvoeringen, vergaderingen, ontspanningsavonden
en last but not least sinterklaasfeesten behoorde tot het verleden.
Vanaf nieuwjaar 1967 was het Jongeren Contact Poeldijk, wat later omgedoopt in “Soos
67”, een aantal jaren de meest intensieve gebruiker van het nu honderdjarige Vincentiusgebouw
of “De Bond”. Het wat denigrerend aandoende “Bondje” had voor 1965 vrijwel niemand
in Poeldijk in de mond durven nemen voor het grootse verenigingsgebouw. Of het moet
liefkozend zijn bedoeld! Grote animator van “Soos 67” was destijds kapelaan Harry
de Jong, nog altijd woonachtig te Naaldwijk. Op het moment dat de poort van de uit
1930 daterende bloemenveiling haar poort als “De Leuningjes” opende, kregen de verenigingen
aldaar onderdak. Onder hen ook de laatste der Mohikanen van de Bond, met name “Soos
67”. Vermeldenswaardig is voorts dat “Soos 67”, alvorens een grootse inpandige metamorfose
van het Vincentiusgebouw plaatsvond, de eerste schermutselingen inzake het verbouwen
belangeloos voor haar rekening heeft genomen.
Via een korte leegstand en wat tijdelijke ondernemers is Hotel Saint Vincent, met
gastvouw Rosita Zolyniak en gastheer Leen van der Kruk al weer bijna toe aan haar
derde lustrum. Vijftien jaren waarin het duo heeft bewezen dat het gebouw, waaraan
zoveel Westlanders dierbare herinneringen bewaren, ook voor andere doeleinden prima
geschikt is gebleken.
Een uitstekende service, prachtige betaalbare kamers, een vriendelijke directie
en dito personeel dragen ertoe bij dat hotel Saint Vincent de tweede eeuw met vertrouwen
tegemoet kan zien. Het bouwkundig hoogstandje, tot stand gekomen onder supervisie
van architect Jos Duynstee, siert Poeldijk nu een eeuw. Een eeuw waarin een gedenksteen
met de naam van schenker Theodorus van den Berg in de voorgevel van het gebouw al
die jaren heeft getrotseerd.
Vanaf deze plaats een welgemeend proficiat aan het adres van Rosita en Leen. Zij
hebben er zorg voor gedragen dat het Vincentiusgebouw als Hotel Saint Vincent een
bewogen eeuw kan afsluiten en een nieuwe in volle glorie mag starten …